Categorieën
Verhaaltje

Begrijpend kijken

In een nieuwsbericht over dalende leesprestaties onder scholieren worden als voorbeelden een brief van school, een mail van de overheid en een handleiding aangehaald. Het wordt voor jongeren als alarmerend gezien, omdat hierdoor hun zelfredzaamheid zou dalen. Volgens mij moeten we het lezen niet centraal stellen, maar het doel van de informatie, of dat nu een tekst is of een plaatje. En dus moeten we bij de afzender beginnen: wie dat soort informatieve of officiële teksten schrijft, heeft de taak er ook voor te zorgen – en tésten! – dat de boodschap begrijpelijk is. Alle pogingen ten spijt (‘Direct duidelijk’, B1-niveau aanhouden etc) zijn veel nuttige teksten nog steeds nodeloos ingewikkeld. En wat me telkens weer positief opvalt: diezelfde leesarme puber is ook zónder geschreven handleiding uitstekend in staat op een beeldscherm kan navigeren, iets te programmeren of coderen, een foto te bewerken, de juiste symbooltjes aan te klikken, apparaten te laten communiceren, actualiteiten in real time te volgen, de weg te vinden in een vreemde stad, contactloos te betalen, tutorials aan te klikken, een e-kaartje voor een feest te kopen, wereldwijd contact met duizenden te houden, memes te interpreteren etcetc. ‘Begrijpend kijken kunnen wij als de beste’ zegt mijn 17-jarige zoon. Veel volwassenen beheersen al dat soort handelingen niet goed en willen of kunnen digivaardigheden vaak niet omarmen. Zij zijn binnenkort dus net zo goed niet zelfredzaam in deze wereld, het criterium dat het onderzoek uit het nieuwsbericht aanhaalt. Dat lijkt me nog veel alarmerender. Lezen is leuk en nuttig maar of je iets kan begrijpen, bekwaam bent en je doel kan bereiken is echt nog veel belangrijker.

28.327 reacties op “Begrijpend kijken”